Economisering van tijd bedreigt gezin


Volkskrant 26-1-02

Moderne gezinnen willen hun tijd efficiënt besteden, Daarom zou er slimmer met tijd moeten worden omgesprongen, vindt wetenschapper T. Korver. Het idee om kinderopvang onder één dak te brengen juicht hij dan ook toe,

Van onze verslaggeefster

Miriarn Schötteindreier

AMSTERDAM

Vroeger liepen moeders rustig naar school, keuvelden wat met andere moeders, en verwelkom­den om half vier hun kind. 'Nu zie je werkende ouders het school­plein op racen met een hoofd vol kantoorperikelen en met een blik in de ogen: waar is die van mij?.' Dat zegt T. Korver, personeelswetenschapper aan de Katholieke Universiteit Brabant en een van de auteurs van de onlangs ver­schenen bundel Hoeksteen of zwerfkei, het moderne gezin tussen individualisering en pedagogi­sering.

Korver vindt dat het veranderde gezin, waarin beide ouders wer­ken, meer tijd moet krijgen om de verschillende taken goed uit te voeren. Hij is daarom blij met het advies van de Commissie Dagar­rangementen, die deze week zei dat de kinderopvang op de scho­len ruimer en beter moet worden.

Het beeld van de ontspannen moeder‑van‑vroeger is nogal ro­mantisch. Korver:' Dat is zo, ik wil alleen aangeven dat mensen de rust ontberen om van de ene bele­vingswereld over te schakelen op de andere.' De emancipatie, hoe wenselijk ook, heeft veel 'tussen­tijd' opgesnoept.

Korver: 'Het begrip tussentijd heb ik van Van Kooten en De Bie, die ooit op tv schetsten boe het verwachtingsvolle wachten van vroeger is ingehaald door de over­volle agenda die precies vertelt wat er komt. De tussentijd zie ik als de schakel tussen werk en pri­ve.'

De druk op de tussentijd is ont­staan omdat de samenleving de tijd heeft 'vereconomiseerd'. Niet geld of eten, maar tijd is schaars geworden. Met tijd moet je slim omgaan. Korver: 'Het is prima om koekjes aan de lopende band zo snel mogelijk te produceren, maar je mag in de thuiszorg niet werken met een stopwatch, noch bij het opvoeden van je kinderen.'

Ook binnen het gezin rukt de economisering van de tijd op. 'Mensen willen hun vrije tijd effi­ciënt besteden, bang als ze zijn iets te missen, of verkeerd te kiezen. Eerst maken ze de tijd op, dan komen ze met dat malle woord kwaliteitstijd. Alsof kinderen uit school meteen willen zeggen hoe het die dag was. Mooi niet, ze horen de formele toon van de ge­haaste ouder. Ze vertellen pas la­ter, terloops, onder het samenzijn. Daar heb je dus tijd samen voor nodig.'

Het praten van ouders met kin­deren thuis nam in twintig jaar af van drie uur per week naar ander­half uur. Tv, computer en telefoon kwamen ertussen. Korver kijkt wat die vermindering voor tiet ge­zin betekent. 'ik kijk nu eens niet hoe het gezin nuttig kan zijn voor de samenleving, maar hoe de sa­menleving kan bijdragen aan het stabiele gezin.' Omdat, vindt hij, werk niet alles moet bepalen.

Korver: 'In het gezin kun je pIe­zier, rust en zekerheid ontlenen aan het samenzijn. Het gezin moet niet onzeker worden omdat er te weinig voorzieningen zijn, of omdat buiten alles leuker lijkt.'